Masz firmę wartą 6 milionów. A ile masz majątku?

Masz firmę, a ty osobiście ile masz majątku?

Otwieramy nową część, bo do tej pory rozmawialiśmy o firmie, o tym, jak ją budować, jak nią zarządzać, jak ją skalować, jak ją wyceniać i wreszcie, kiedy ją sprzedać.

A teraz zmieniamy obiektyw, bo jest pytanie, które w tych wszystkich odcinkach celowo pomijałem, a które w pewnym momencie życia zawodowego staje się ważniejsze niż wszystkie pozostałe pytania razem wzięte. To pytanie brzmi: masz firmę, a ty osobiście ile masz majątku? Nie firma, ty.

I z góry uprzedzam, ten tekst może być dla wielu z was nieprzyjemny, bo dotyka czegoś, o czym przedsiębiorca rzadko mówi głośno, nawet sam do siebie.
 

Firma robi miliony, ale ile masz prywatnego majątku?

Zacznę od sceny, którą z drobnymi wariacjami oglądałem w swoim doradztwie i pracy z firmami dziesiątki razy.

Spotykam przedsiębiorcę. Jego firma robi 6 milionów obrotu, zatrudnia 28 osób, ma 3 oddziały, rozpoznawalną markę i wieloletnich klientów. Z zewnątrz pełny sukces. Pytam o majątek prywatny i tu zaczyna się ciekawa rozmowa.

Na kontach prywatnych kilkadziesiąt tysięcy złotych. W inwestycjach giełdowych niewiele albo nic. Nieruchomości prywatne, mieszkanie, czasem dom z hipoteką, którą jeszcze trzeba spłacać. IKE, IKZE, PPK? No brak lub środki śladowe. Dywersyfikacja walutowa? Zero.

I prawie wszystko, co reprezentuje majątek tej rodziny, czyli wartość firmy, czasem nieruchomość, w której firma działa, czasem auta służbowe, siedzi w tej właśnie firmie. Firma rośnie, właściciel pracuje 15, 20 lat, a jego prywatny majątek poza firmą stoi w miejscu.

To nie jest patologia jednego człowieka. To jest często normalność polskiego segmentu MŚP i jeden z najpoważniejszych ukrytych problemów, na który warto spojrzeć wcześnie, nie dopiero wtedy, gdy firma zaczyna mieć kłopoty.

W polskiej kulturze biznesowej żyje mocno zakorzenione przekonanie: mam firmę, więc jestem zabezpieczony. Brzmi rozsądnie. Z pozoru ma jednak 4 pęknięcia, o których rzadko mówi się wprost.

Cztery pęknięcia, które pokazują, dlaczego firma nie wystarczy

1. Firma to nie pieniądze

Między „mam firmę, która zarabia milion rocznie” a „mam milion złotych w gotówce” stoi cała seria zdarzeń, transakcji, ryzyk i podatków.

2. Wartość firmy jest niepłynna

Sprzedaż firmy zajmuje w spokojnym scenariuszu 12 do 24 miesięcy. Nie da się jej zlikwidować w 3 dni, kiedy akurat potrzebujesz gotówki, a życie potrafi zafundować takie sytuacje i takie potrzeby.

3. Wartość firmy jest niestabilna

Branża się zmienia. Kluczowy klient odchodzi, regulacja, którą zafunduje ci rząd, wywraca model biznesowy. Wartość, która dziś wynosi X, jutro może wynosić X podzielone przez 3.

4. Wartość firmy ma swój czas

Firma pięćdziesięcioletniego właściciela ma inną wartość niż firma trzydziestopięciolatka, nawet przy tych samych liczbach, bo ekspozycja na ryzyko sukcesyjne rośnie z wiekiem.

Te 4 pęknięcia oznaczają jedno: firma jako jedyne aktywo w twoim portfelu to ryzyko skoncentrowane w jednym miejscu.

A koncentracja ryzyka to pierwsza rzecz, której uczy się każdy zarządzający portfelem inwestycyjnym. W kategorii „unikaj jak ognia”. Polski przedsiębiorca łamie tę zasadę codziennie i nie nazywa tego ryzykiem. Nazywa to budową firmy.

Firma to narzędzie do generowania majątku

Jedno z najważniejszych zdań, jakie powinien usłyszeć każdy polski przedsiębiorca, to zdanie pod tytułem: firma to nie majątek.

Firma to nie majątek. Firma to narzędzie do generowania majątku.

Firma to narzędzie do generowania majątku. Firma to ryzyko, dynamika, operacje, codzienne decyzje, walka konkurencyjna. Firma żyje w teraźniejszości, majątek to z kolei stabilność, dywersyfikacja, długoterminowość, niezależność od jednego źródła.

Majątek żyje w przyszłości i ma zabezpieczyć ciebie i twoją rodzinę, niezależnie od tego, co stanie się z firmą. Jeżeli wszystko, co masz, jest w firmie, nie masz dywersyfikacji, nie masz bezpieczeństwa, nie masz niezależności.

No i nie masz płynności. To sytuacja, w której polski przedsiębiorca często ląduje po 10, 15, czasem 20 latach pracy. Nie z własnej winy, z braku świadomej decyzji.

Dlaczego przedsiębiorca nie buduje majątku prywatnego?

Mechanika tego, dlaczego polski przedsiębiorca nie buduje majątku prywatnego, jest powtarzalna do bólu, wygląda mniej więcej tak:

To nie jest nieudacznictwo, to brak strategii zarządzania majątkiem, która nigdy nie wybrzmiała albo wybrzmiała i była stale odkładana z 3 powodów.

Powód pierwszy: psychologiczny

Firma daje adrenalinę. Majątek prywatny jest nudny.

Powód drugi: podatkowy

Nikt nie lubi oddawać 19% od dywidendy, choć to po prostu koszt polisy na twój majątek.

Powód trzeci: kulturowy

Wyciąganie pieniędzy z firmy jest odczuwane jako zabranie z dzieła, zamiast jak odebranie należnego.

Jeżeli twoim jedynym majątkiem jest firma, masz ekspozycję na ryzyko

Jeżeli twoim jedynym majątkiem jest firma, to nie masz majątku, masz pojedyncze, niesystemowo ryzykowne, niepłynne aktywo, którego wartość może się zmienić w ciągu kwartału o 30%. To nie jest definicja majątku, to jest definicja ekspozycji.

W kolejnym wpisie pokażę ci konkretnie, jak to oddzielić, z liczbami, mechaniką i strukturą, którą możesz wdrożyć w swojej firmie w najbliższym kwartale.

Sprawdź, jak wygląda twój majątek poza firmą

Masz pytania? Napisz do nas wiadomość!